" Αυτή ΔΕΝ είναι η Ιθάκη " , 2022


Υλικά / Materials:
Graphite pencils Lyra Rebrand 2H,4H,5B,
Color pencils aquarell by Staedtler Noris, Watercolor Faber Castell, SAKURA Pigma Micron Fineliners (Royal Talens), Acrylic colors on Durex matt Schoeller paper.

Διαστάσεις / Dimensions (+frame) :
50X70 cm

Περιγραφή:

Αυτή ΔΕΝ είναι η Ιθάκη. Η Ιθάκη είναι αυτή:

Ἰθάκη

Σὰ βγεῖς στὸν πηγαιμὸ γιὰ τὴν Ἰθάκη,
νὰ εὔχεσαι νἆναι μακρὺς ὁ δρόμος,
γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις.
Τοὺς Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς Κύκλωπας,
τὸν θυμωμένο Ποσειδῶνα μὴ φοβᾶσαι,
τέτοια στὸν δρόμο σου ποτέ σου δὲν θὰ βρεῖς,
ἂν μέν᾿ ἡ σκέψις σου ὑψηλή, ἂν ἐκλεκτὴ
συγκίνησις τὸ πνεῦμα καὶ τὸ σῶμα σου ἀγγίζει.
Τοὺς Λαιστρυγόνας καὶ τοὺς Κύκλωπας,
τὸν ἄγριο Ποσειδώνα δὲν θὰ συναντήσεις,
ἂν δὲν τοὺς κουβανεῖς μὲς στὴν ψυχή σου,
ἂν ἡ ψυχή σου δὲν τοὺς στήνει ἐμπρός σου.

Νὰ εὔχεσαι νά ῾ναι μακρὺς ὁ δρόμος.
Πολλὰ τὰ καλοκαιρινὰ πρωϊὰ νὰ εἶναι
ποὺ μὲ τί εὐχαρίστηση, μὲ τί χαρὰ
θὰ μπαίνεις σὲ λιμένας πρωτοειδωμένους·
νὰ σταματήσεις σ᾿ ἐμπορεῖα Φοινικικά,
καὶ τὲς καλὲς πραγμάτειες ν᾿ ἀποκτήσεις,
σεντέφια καὶ κοράλλια, κεχριμπάρια κ᾿ ἔβενους,
καὶ ἡδονικὰ μυρωδικὰ κάθε λογῆς,
ὅσο μπορεῖς πιὸ ἄφθονα ἡδονικὰ μυρωδικά.
Σὲ πόλεις Αἰγυπτιακὲς πολλὲς νὰ πᾷς,
νὰ μάθεις καὶ νὰ μάθεις ἀπ᾿ τοὺς σπουδασμένους.

Πάντα στὸ νοῦ σου νἄχῃς τὴν Ἰθάκη.
Τὸ φθάσιμον ἐκεῖ εἶν᾿ ὁ προορισμός σου.
Ἀλλὰ μὴ βιάζῃς τὸ ταξείδι διόλου.
Καλλίτερα χρόνια πολλὰ νὰ διαρκέσει.
Καὶ γέρος πιὰ ν᾿ ἀράξῃς στὸ νησί,
πλούσιος μὲ ὅσα κέρδισες στὸν δρόμο,
μὴ προσδοκώντας πλούτη νὰ σὲ δώσῃ ἡ Ἰθάκη.

Ἡ Ἰθάκη σ᾿ ἔδωσε τ᾿ ὡραῖο ταξίδι.
Χωρὶς αὐτὴν δὲν θἄβγαινες στὸν δρόμο.
Ἄλλα δὲν ἔχει νὰ σὲ δώσει πιά.
Κι ἂν πτωχικὴ τὴν βρῇς, ἡ Ἰθάκη δὲν σὲ γέλασε.
Ἔτσι σοφὸς ποὺ ἔγινες, μὲ τόση πείρα,
ἤδη θὰ τὸ κατάλαβες ᾑ Ἰθάκες τί σημαίνουν.

Προσωπική σημείωση:

"Τυχαία" το έργο ξεκίνησε 29/4/2022, ημέρα που έφυγε από την ζωή, το 1933, ο ποιητής Κωνσταντίνος Καβάφης.

Το ποίημα πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γράμματα του Οκτωβρίου - Νοεμβρίου 1911, όταν ο ποιητής ήταν σαράντα οκτώ ετών. Ανήκει στα διδακτικά ποιήματα του Καβάφη.

Με σεβασμό στον ποιητή...

-

Διάλογος:

Καλλιτέχνης:
- Σε κάλεσα με αλάτι και μελάνι.
Με κύματα που δε σταματούν ποτέ να επιστρέφουν.
Όχι για να μου μιλήσεις για τη θάλασσα…
μα για τον άνθρωπο που χάνεται μέσα της.

Πες μου, Ποσειδώνα…
αυτή δεν είναι η Ιθάκη;

Ποσειδώνας:
(χαμογελά πικρά)
- Ο άνθρωπος πάντα νομίζει πως η Ιθάκη είναι τόπος.

Γι’ αυτό χάνεται.

Η Ιθάκη δεν είναι νησί.
Είναι το σημείο όπου παύεις να πολεμάς με τον εαυτό σου.

Καλλιτέχνης:
- Κι όμως…
ο Οδυσσέας πέρασε τέρατα, θάνατο, θεούς, θάλασσες.

Γιατί τον κυνήγησες τόσο;

Ποσειδώνας:
- Γιατί με πρόσβαλε.

Καλλιτέχνης:
- Τυφλώνοντας τον Κύκλωπα;

Ποσειδώνας:
- Όχι.

Ο Κύκλωπας ήταν ήδη τυφλός.

Μονόφθαλμος δε σημαίνει πως έχεις ένα μάτι.
Σημαίνει πως βλέπεις μόνο μία αλήθεια, τη δική σου.

Ο Πολύφημος δεν έβλεπε ανθρώπους.
Έβλεπε ιδιοκτησία.
Πείνα.
Εξουσία.

Μα κι ο Οδυσσέας…
νόμιζε πως η ευφυΐα του τον τοποθετούσε πάνω από το μέτρο.

Καλλιτέχνης:
- Άρα τιμώρησες την ύβρη;

Ποσειδώνας:
(το νερό σκοτεινιάζει)
- Όχι.
Την αλαζονεία της συνείδησης.

Ο Οδυσσέας έπρεπε να σπάσει.
Να μάθει πως ο άνθρωπος δεν επιστρέφει ποτέ ίδιος εκεί απ’ όπου έφυγε.

Καλλιτέχνης:
- Το όνομά του…
λένε πως συνδέεται με το “ὀδύσσομαι”.
Με την οργή.

Ποσειδώνας:
- Ναι.

Οδυσσέας είναι αυτός που κουβαλά και γεννά οργή.
Μα όχι μόνο προς τους άλλους.

Προς τον χρόνο.
Προς τους θεούς.
Προς τα όριά του.

Ο άνθρωπος εξοργίζεται όταν ανακαλύπτει πως δεν είναι παντοδύναμος.

Καλλιτέχνης:
- Και τότε γιατί όλοι αγαπούν το ταξίδι του;

Ποσειδώνας:
- Γιατί αναγνωρίζουν τον εαυτό τους μέσα του.

Όλοι ψάχνουν μια Ιθάκη.
Μια επιστροφή.
Μια δικαίωση.

Μα η θάλασσα δε χαρίζει προορισμούς.
Διαλύει ψευδαισθήσεις.

Καλλιτέχνης:
- Ο Καβάφης όμως λέει να εύχεσαι να είναι μακρύς ο δρόμος.

Ποσειδώνας:
(ήρεμος τώρα)
- Και είχε δίκιο.

Γιατί αν φτάσεις νωρίς,
δε θα έχεις αλλάξει.

Η Ιθάκη δεν σου δίνει τίποτα.
Σε αναγκάζει να δεις τι κουβαλάς ήδη μέσα σου.

Οι Λαιστρυγόνες, οι Κύκλωπες, ο θυμωμένος Ποσειδώνας…
δεν υπάρχουν έξω από εσένα.

Τους μεταφέρεις μέσα σου.

Καλλιτέχνης:
- Άρα η θάλασσα τι είναι;

Ποσειδώνας:
- Το ασυνείδητο του ανθρώπου.

Γι’ αυτό με φοβούνται.

Δεν φοβούνται τα κύματα.
Φοβούνται το βάθος.

Καλλιτέχνης:
- Κι εσύ;
Είσαι καταστροφή ή κάθαρση;

Ποσειδώνας:
- Και τα δύο.

Το κύμα γκρεμίζει ό,τι δεν έχει ρίζα.

Μα ό,τι αντέξει…
γίνεται αληθινό.

Καλλιτέχνης:
- Αν ζωγραφίσω την Ιθάκη…
πώς να τη δείξω;

Ποσειδώνας:
- Μην τη δείξεις σα λιμάνι.

Δείξ’ την σα βλέμμα ανθρώπου
που πέρασε θάλασσες
και έπαψε να ζητά σωτήρες.

Δείξ’ την σαν σιωπή μετά την τρικυμία.

Καλλιτέχνης:
- Και τελικά…
αυτή δεν είναι η Ιθάκη;

Ποσειδώνας:
(τον κοιτά βαθιά)
- Όχι.

Η Ιθάκη δεν είναι ο τόπος όπου φτάνεις.

Είναι η στιγμή
που παύεις να θυμώνεις με τη ζωή
επειδή δεν έγινε όπως την απαίτησες.

Τότε η θάλασσα ησυχάζει.

Κι ο άνθρωπος…
επιστρέφει μέσα του.

'''

"This is NOT Ithaca", 2022

Ithaca is this:

Ithaca

When you set out on the way to Ithaki
wish for a long, eventful journey,
full of adventure, full of understanding.
Of Laistrygonians and Cyclops,
the raging Poseidon, never be afraid.
You’ll never find such things on your way
if all your thoughts remain noble, and if your spirit
and body are touched by worthy emotion.
The Laistrygonians and Cyclops,
the fierce Poseidon will never be encountered
if they’re not carried in your soul, and if your soul
does not erect them on your path, before you.

Wish for a long, eventful journey.
Many summer mornings when you enter
- in high spirits, joyful expectation -
harbors first seen; in Phoenician emporiums
you’ll stop to acquire good merchandise,
mother-of-pearl and coral, ebony and amber,
and every kind you find of heady perfumes,
as many as you can get sensuous perfumes.
In Egypt, you must visit many cities
to learn all you can gather from their scholars.

Always keep Ithaki in your mind.
Arriving there is your destination.
But do not make haste, prolong your journey.
Better it lasts for many a long year
so that, when old, you’ll anchor at the island
rich with all you’ve gained on the way,
expecting no more riches from Ithaki.

Ithaki gave you the joyful journey.
Without her you would not be on the way.
There’s nothing else that she can give you now.

And if you find Ithaki poor, still she has not deceived you.
With such amassed experience and wisdom,
you’ll know by now the meaning of Ithakis.


Notes:

This artwork started on 29/4/2022, the day that the poet Konstantinos Cavafy passed away, in 1933.

The poem was first published in the magazine Letters of October - November 1911, when the poet was forty-eight years old. It belongs to Cavafy's didactic poems.

With respect to the poet ...

-

"Ceci n'est PAS Ithaque", 2022

Ithaque c'est ça :

Ithaque
Lorsque tu mettras le voyage sur Ithaque,
fais de sorte que la route soit long,
plein d'aventures et d'expériences.
Les Lestrygons et les Cyclopes,
et la colère de Poséidon ne crains,
ils ne se trouveront point sur ton chemin
si ta pensée reste élevée, si une émotion de qualité
envahit ton esprit et ton corps. Lestrygons Cyclopes,
et la fureur de Poséidon tu n'auras à affronter
que si tu les portes en toi,
si c'est ton âme qui les dresse devant toi.

Fais de sorte que ton parcours soit long.
Que nombreux soient les matins
oú - avec quel délice et quelle joie! -
tu découvriras des ports inconnus,
des ports nouveaux pour toi, et tu iras
t'arrêter devant les échoppes Phéniciennes
pour acquérir les belles marchandises
nacres, coraux, ambres, ébènes
et des parfums voluptueux,
surtout beaucoup de parfums voluptueux;
et tu iras d'une ville Egyptienne à l'autre
pour apprendre, et encore apprendre, de la bouche des savants.

La pensée d'Ithaque ne doit pas te quitter.
Elle sera toujours ta destination.
Mais n'écourte pas la durée du voyage.
Il vaut mieux que cela prenne des longues années
et que déjà vieux tu atteignes l'île,
riche de tout ce que tu as acquis sur ton parcours
et sans te dire
qu'Ithaque t'amènera des richesses nouvelles.

Ithaque t'a offert le beau voyage.
Sans elle, tu n'aurais pas pris la route.
Elle n'a plus rien à te donner.

Et si tu la trouvais pauvre, Ithaque ne t'a pas trompé.36
Sage à présent et plein d'expérience,
tu as certainement compris
ce que pour toi Ithaque signifie.


Notes:

Cette peinture a commencé "accidentellement" le 29/4/2022, le jour où le poète Konstantinos Cavafy est décédé en 1933.

Le poème a été publié pour la première fois dans la revue Lettres d'octobre - novembre 1911, alors que le poète avait quarante-huit ans. Il appartient aux poèmes didactiques de Cavafy.

En ce qui concerne le poète...