" Πολύφημος ", 2026

Υλικά - Τεχνική:

Κονδυλισμός σε ριζοχαρτο Α3.

Stippling Sakura Pigma micron Fineliners ink on paper A3.

Ριζοχαρτο για διαφάνεια. (Για τον ίδιο λόγο που το χρησιμοποίησα και στην "Αφροδίτη")

Περιγραφή:

"Το μεγαλύτερο τέρας δεν είναι εκείνο που έχει ένα μάτι.

Είναι εκείνος που έχει δύο και φοβάται να τα ανοίξει."

Διάλογος:

Καλλιτέχνης:

- Πολύφημε...

Σε φοβήθηκαν οι άνθρωποι

γιατί ήσουν γίγαντας,

γιατί είχες ένα μάτι,

γιατί έτρωγες ανθρώπους.

Μα εγώ δεν ήρθα να σε φοβηθώ.

Ήρθα να σε κοιτάξω.

Πολύφημος:

(ακουμπά το χέρι στο μοναδικό του μάτι)

- Τότε πρόσεχε, Καλλιτέχνη.

Γιατί όποιος κοιτάζει πραγματικά

δεν επιστρέφει ποτέ ίδιος.

Καλλιτέχνης:

- Γιατί ένα μάτι;

Πολύφημος:

- Για να θυμάστε εσείς οι άνθρωποι

πως μπορείς να βλέπεις

και να μη βλέπεις τίποτα.

Έχεις δύο μάτια

και κοιτάς μόνο εκεί που σε συμφέρει.

Έχεις δύο αυτιά

και ακούς μόνο όσα επιβεβαιώνουν

αυτό που ήδη πιστεύεις.

Έχεις μυαλό

και το χρησιμοποιείς για να δικαιολογείς

αυτό που αποφάσισε η καρδιά σου.

Εγώ έχω ένα μάτι.

Εσείς έχετε πολλές φορές

μία μόνο αλήθεια.

Τη δική σας.

Καλλιτέχνης:

- Μα εσύ ήσουν το τέρας της σπηλιάς.

Πολύφημος:

- Ήμουν;

Ή μήπως αυτό χρειάστηκε να πιστέψετε

για να μη με αναγνωρίσετε μέσα σας;

Καλλιτέχνης:

- Έτρωγες ανθρώπους.

Πολύφημος:

- Οι άνθρωποι;

Δε τρώνε ο ένας τον άλλον

όταν αφαιρούν την αξιοπρέπεια,

την ελευθερία,

την ελπίδα του άλλου;

Δε καταβροχθίζουν ζωές

για εξουσία, χρήμα, φόβο και εγωισμό;

Εγώ είχα μια σπηλιά.

Εσείς φτιάξατε ολόκληρους κόσμους

για να κρύβετε τα τέρατά σας.

Καλλιτέχνης:

- Ο Οδυσσέας σε νίκησε με την εξυπνάδα του.

Πολύφημος:

- Όχι.

Με νίκησε επειδή ήξερε

πως η δύναμή μου ήταν το μάτι μου.

Εκείνος ήξερε κάτι

που εγώ δεν γνώριζα.

Ότι ο άνθρωπος μπορεί να τυφλώσει

εκείνον που βλέπει μόνο τη μία πλευρά.

Καλλιτέχνης:

- O "Κανένας";

Γιατί έγινε το όνομά σου,

η λέξη που εξαπάτησε τον ίδιο σου τον πατέρα;

Πολύφημος:

- Γιατί εκεί βρίσκεται το μεγαλύτερο μάθημα.

Ο Οδυσσέας είπε πως ήταν "Κανένας".

Εγώ φώναζα στους άλλους

πως με χτυπά ο "Κανένας".

Μα δεν κατάλαβα τότε

πως ο άνθρωπος μπορεί να γίνει "Κανένας"

όταν χάσει το πρόσωπό του.

Όταν παύει να γνωρίζει ποιος είναι.

Όταν γίνεται μόνο

ο ρόλος του,

η δύναμή του,

η περιουσία του,

η ιδεολογία του,

η εικόνα που θέλει να δείχνει.

Καλλιτέχνης:

- Άρα ο πραγματικός Κύκλωπας

δεν είναι αυτός που έχει ένα μάτι.

Πολύφημος:

- Όχι.

Είναι εκείνος

που αρνείται να κοιτάξει

με το δεύτερο.

Καλλιτέχνης:

- Ποιο είναι το δεύτερο μάτι;

Πολύφημος:

- Η συνείδηση.

Το πρώτο βλέπει τον κόσμο.

Το δεύτερο βλέπει εσένα μέσα στον κόσμο.

Εκεί αρχίζει ο πόνος.

Καλλιτέχνης:

- Κάποτε, πολλούς αιώνες μετά από εσένα,

ο Ζοζέ Σαραμάγκου έγραψε το "Περί τυφλότητος".

Μίλησε κι εκείνος για ανθρώπους που τυφλώθηκαν.

Μόνο που η δική του τύφλωση

δεν ήταν απλώς η απώλεια της όρασης.

Ήταν η απώλεια της ανθρωπιάς.

Πολύφημος:

(σκύβει για λίγο το κεφάλι)

- Τότε εκείνος κατάλαβε κάτι

που οι άνθρωποι δυσκολεύονται ακόμη να δεχτούν.

Δεν είναι η τύφλωση

το να μη βλέπεις.

Είναι να βλέπεις

και να επιλέγεις να μη δεις.

Να βλέπεις τον πόνο

και να προσπερνάς.

Να βλέπεις την αδικία

και να σωπαίνεις.

Να βλέπεις τον άλλον να πέφτει

και να λες πως δεν είναι δική σου υπόθεση.

Αυτό είναι η πραγματική τύφλωση.

Καλλιτέχνης:

- Άρα ο Σαραμάγκου κι εσύ

μιλάτε για την ίδια πληγή;

Πολύφημος:

- Για την ίδια πληγή.

Εγώ είχα ένα μάτι

και οι άνθρωποι με ονόμασαν Κύκλωπα.

Εκείνος έδειξε ανθρώπους

με μάτια που έχασαν

την ικανότητα να βλέπουν ο ένας τον άλλον.

Ίσως αυτό να είναι

το πιο τρομακτικό τέρας.

Όχι εκείνο που δεν βλέπει.

Εκείνο που βλέπει

και επιλέγει να μη δει.

Καλλιτέχνης:

- Τότε το δεύτερο μάτι

δε βρίσκεται στο πρόσωπο.

Πολύφημος:

- Όχι.

Βρίσκεται εκεί όπου

ο άνθρωπος αποφασίζει

να μην κλείσει τα μάτια

μπροστά στον εαυτό του.

Η συνείδηση είναι το δεύτερο μάτι.

Καλλιτέχνης:

- Aν αυτό που δω, με τρομάξει;

Πολύφημος:

- Τότε αρχίζει η μεταμόρφωση.

Τα τέρατα δεν εξαφανίζονται

όταν τα σκοτώνεις.

Εξαφανίζονται

όταν τα γνωρίζεις.

Γιατί το τέρας που αναγνωρίζεις

παύει να κυβερνά κρυφά.

Καλλιτέχνης:

- Πώς γλιτώνει ο άνθρωπος

από τον Κύκλωπα που κουβαλά μέσα του;

Πολύφημος:

- Μη με σκοτώσεις.

Καλλιτέχνης:

- Τι;

Πολύφημος:

- Κοίταξέ με.

Όταν αναγνωρίσεις

στο δικό μου πρόσωπο

το δικό σου,

τότε ίσως

ο Κύκλωπας μέσα σου

αρχίσει να βλέπει.

(Σιωπή.)

Πολύφημος:

- Γιατί θυμήσου, Καλλιτέχνη:

Το μεγαλύτερο τέρας δεν είναι εκείνο που έχει ένα μάτι.

Είναι εκείνος που έχει δύο

και φοβάται να τα ανοίξει.

Καλλιτέχνης:

(Ψιθυρίζει κάποιους στίχους...)

"Ανάσταση"

Έσκαψα τη νύχτα με τα χέρια μου

βρήκα χώμα μαύρο

και λίγες φωνές θαμμένες.

Τις άκουσα να λένε:

μην περιμένεις.

Κι όμως περίμενα.

Ένα κερί έτρεμε

σαν πληγή που δεν κλείνει.

Το κράτησα.

Κι όταν έσβησε-

είδα.

Το φως δεν ήταν εκεί.

Ήταν μέσα στο σκοτάδι

που δεν με κατάπιε.